“Give a wonderfull applause for Amsterdam!! And support the gayrights!!” aldus Shakira, 1 van de travestieten uit Soho Studio. Hij- zij heeft mij beloofd om zo snel mogelijk naar Nederland te komen om de “drag- life” in Nederland uit te zoeken. Ik ga er niet eens twee keer over nadenken, dit doen we gewoon.
Het playbacken van de drag- queens was niet zo goed gedaan, maar wel goed geprobeerd.

De gaylife hier is vooral bedoelt voor de mannen, want er was geen meisje te vinden. Ik wilde kijken hoe de discriminatie onder de homo’s was dus ging ik naar het kantoor van LGBT rights (Lsbian, gay, bisexual, transgender rights) en praatte met Nicole, zij is 1 van de oprichters van dit kantoor. Zij vertelde dat de homoseksuelen wel rechten hebben maar niet geaccepteerd zijn hier in Roemenie en dat ik dat wel kon merken omdat er maar 1 gayclub is in heel Boekarest. De club zit in een kelder, afgelegen, de taxi’s brengen je tot op de hoek, je moet doodstil zijn buiten anders heb je gedonder met de buren. Dus dat het niet geaccepteerd is door de mensen is wel gauw te merken. Daarom ga ik een filmpje van ongeveer 4 minuten maken om een beeld te schetsen hoe de gaylife hier kan zijn in Boekarest. To be CONTINUED!

Aangezien ik ook vandaag weer ziek ben, heb ik alle tijd om tv te kijken op mijn hotelkamer. Nu valt het mij pas op dat in Roemenie de Engelstalige programma’s gewoon in het Engels zijn en in het Roemeens ondertiteld worden. Het is een openbaring van jewelste. Ik krijg plotseling een newfound respect voor het land. Het verklaart ook gelijk waarom de jongere generatie stukken beter Engels spreekt dan de oudere Roemenen. Mijn donderdag bestond dus uit lekker tv kijken, met zakdoekjes, strepsils, een hoop thee en paracetemol.

De dag was compleet toen Rob mij een bak gestoomde groenten kwam brengen die binnen 1 seconde op was. Na deze vreetkick hield ik het voor gezien en gaat mijn dag verder in Vrijdag. Tot morgen!

Ziek
Wat volgde was een dag snotteren en niks doen op mijn hotelkamer met een hoofdpijn waar je niet vrolijk van wordt. Verder heb ik de complete theecollectie van het hotel achterover gewerkt. Van muntthee tot rooibos alles ging erin, alles onder het motto zo snel mogelijk weer in het rijk der levenden te komen.

Eten
Aan het einde van de dag begon mijn maag te rammelen en werd het toch echt tijd om iets te eten. Althans dat dacht ik toen. Samen met Vincent en Renee gingen we op zoek naar eten. Het doel was om weer eens wat kwalitatief hoogstaand voedsel naar binnen te werken. We kwamen uit bij een typisch Roemeens restaurant waar de berenvellen aan de muur hingen. De hele zaak was met hout afgewerkt en de tafelpoten waren zelfs halve boomstammen.

Traditie
We gaan zitten en gelijk heb ik geen honger meer. Thee is wat ik wil. Geen eten, dat trek ik niet. Ik krijg mijn thee en Renee en Vincent bestellen allebei eten op aanraden van de ober. Omdat we nogal vrolijk aan het praten zijn, trekken we zelfs de aandacht van de eigenaar die toch echt even wilde weten waar we vandaan kwamen. We vertellen waar we vandaan komen en krijgen zoals altijd een lading voetbalnamen over ons heen. Dit keer was het weer het gouden Milan trio Gullit, Rijkaard en van Basten. Het is typerend voor deze week. Geen woord Engels kunnen, maar toch druk communicerend met ons. Voetbal is de enige echte internationale taal.

De Roemenie experience is compleet als er ook nog eens live muziek gespeeld wordt. De band bestaat uit een harmonica, bas, viool en een zanger. Het heeft iets weg van Edith Piaf, maar dan net wat anders. Ik ga zonder gevulde maag, maar wel met een voldaan gevoel terug naar het hotel. Hopen dat ik morgen weer beter ben en ik mee kan naar de Peoples Palace.

Souvenir Paranoia
Van hypermodern winkelcentrum, tot een bejaardenmarkt in Constanta, tot Roma markt in het historisch centrum van Boekarest (Lipscan), om vervolgens door afgelegen steegjes te slenteren om ook maar iets te vinden dat de cultuur van het land omschrijft in een cadeau. Los van de traditionele kledingdracht of asbakken met de Roemeense vlag erop, zijn de Roemenen niet van winkeltjes die plat bombarderen met foei lelijke kitsch spulletjes die je nooit meer gebruikt maar hebt omdat je in dat land bent geweest. Om de een of andere reden koop ik in het buitenland, afgezien van London, nooit spullen voor mezelf. Ik kan zo fanatiek zijn in het kopen van presentjes voor familieleden en vrienden dat ik lijstjes kan maken met voor wie ik al iets gekocht heb en voor wie ik nog door het centrum van Boekarest moet rennen om ik per se iets moet hebben dat ik thuis cadeau kan geven. Vandaar “Houston, we have a problem.” In een afgelegen steegje in het historisch centrum van de stad loop ik tegen het winkeltje ‘Hippie Hippie Shake’ aan. Tot mijn vreugde vind ik leuke cadeaus voor een habbekrats! Ik kan wel huilen van geluk, tot ik besef dat ik nog twee cadeaus moet kopen. Shit.

Bijna hysterisch hobbel ik van winkel tot winkel de hele boel bij elkaar scheldend. Ik denk dat het bijna een verslaving is. Het dwangmatig op zoek zijn naar cadeaus waardoor je voor een paar seconde iemand blij kan maken. Vanaf twaalf uur (eerst naar Steau Boekarest op zoek naar een voetbalshirtje, die alleen te verkrijgen zijn in het museum bij het stadion, dat 6 dagen in de week gesloten is), tot en met 6 uur ben ik obsessief aan het ‘souvenirshoppen’ geweest. Bepakt, bezakt, afgepoeierd, maar tevreden als een junk die zojuist zijn heroïneshot heeft genomen, laat ik mij vallen in de stoel van een restaurant.

Nine days Romania
Negen dagen Boekarest. Van tijd tot tijd een strafkamp voor jongeren, andere keren het gevoel dat ik in een sterk onderontwikkeld bivakeer waar de mensen zwaar verbitterd zijn door de leef omstandigheden en het kleine beetje geld waar ze het in de maand van moeten doen. De gigantische contrasten zijn zo ontzettend verwarrend, dat elke keer wanneer je denkt een goed beeld te hebben van het land of de gemiddelde Roemeen je met de gedachte ‘what the fuck?’ met open mond naar een situatie staat te staren. Ik heb in de modder op een boerderij aan begin 1900 blauwbekkend staan luisteren naar een geschiedenisles in het Roemeens, omsingeld door boeren Roma’s die van geen enkele educatie hebben genoten en sinds het eind van het communistische regime niets meer hebben. Onder hen heerst de heimwee naar the Ceausescu-time. Ze hadden water, gas, verwarming, een dak boven hun hoofd, een auto, geld in hun zak en werk. Een paar dagen later sta ik in een gebouw te koekeloeren naar kanseliers die, mits verkocht, een heel dorp voor een jaar aan eten zouden kunnen voorzien. Het is of het een of het ander. Het lijkt me slim als de Roemeense overheid zich collectie achter de oren gaat krabben, elkaar aan kijken en net als ik vanmiddag tijdens mijn souvenircatastrofe, zeggen; “Houston, we have a problem” want een land met dusdanig veel potentie moet veel meer uit zichzelf kunnen halen.

Multumesc Romania! No rok! La revedere! Ta poep!

Na een treinreis van 3 uur stappen we uit: brr. Gelukkig heb ik een warme trui! We zijn iets te vroeg voor onze afspraken dus Claudia geeft ons nog een turbo-tour door het centrum. Mooie steden in Roemenië, ze bestaan dus wel! Wat een verschil met Boekarest. Brasov is een schattig historisch bergenstadje met mooie gebouwen en gezellige winkelstraten (iets dat in Boekarest niet bestaat, daar hebben ze tl-verlichte malls). De omringende bergen maken het plaatje helemaal af. Ik ben nog nooit in de herfst in een berggebied geweest en word nu overweldigd door de groen-geel-rode bomenzee op de bergruggen.

Voices of the World
Na een flintertje van de stad te hebben gezien moeten we aan het werk. Ik vertrek naar het kantoor van Projects Abroad, de internationale organisatie waaronder Voices of the World valt. Ik kom binnen en vind het meteen gezellig. Ik spreek kort met Mircea over het project voordat zijn studenten binnenkomen. Elke vrijdag geeft Mircea journalistiek workshops aan een clubje enthousiaste middelbare scholieren. Vandaag ben ik onderdeel van de workshop. Ik mag de studenten interviewen waarna zij commentaar moeten geven op mijn interview-skills. Great. Gelukkig is het een heel gezellig gesprek, waarbij we Mircea wegsturen (hoe kom je ander aan quotes als “I like him very much, because he has beautiful blue eyes”). Ik slaag voor de test: ze voelden zich comfortabel, belangrijk en vonden dat ik goede vragen stelde. Pfieuw. Na de workshops interview ik Mircea nog verder voor mijn interview. Hij zegt het belangrijk te vinden dat jongeren een eigen mening hebben en met de overtuiging leven dat ze iets kunnen bijdragen aan de samenleving. Dat ontbreekt er namelijk aan bij zijn generatie. “Hoewel wij het communisme niet meer meegemaakt hebben leven we nog wel met het idee dat er van alles mis is in ons land, maar dat wij daar toch niets aan kunnen doen. Jongeren van een jaar of 17 hebben een frissere blik, zitten niet meer in die negatieve gedachte en hebben vaak hele goede ideeën en voeren die ook uit. Dat help ik graag bevorderen!”

Na het interview doe ik aan speed-eten omdat we de trein moeten halen. Ik vind het jammer dat ik maar 1 dag in Brasov ben geweest, ik had graag meer van de stad willen zien, en ook met de kabelbaan naar boven willen gaan om het skidorpje en het uitzicht te bewonderen. Maar helaas, ik zal een andere keer terug moeten komen.

Blow out
“Ik moet me haar knippen!” Ik bekeek mezelf in de spiegel. De laatste keer dat ik er een pony in terugherkende was ruim voor de zomervakantie. Naar alle drukte en hectiek van studiepunten, stageplaatsen en uiteraard rust in de vakantie was het feit voor een serieuze haircut. Maar wel per direct. De eerste beste barbershop is de mijne. Bij binnenkomst kon ik gelijk in de stoel met wasbak plaats vinden. Mijn haar werd grondig gewassen. Maar, wat ik de beste Roemeense kapvrouwen ook wel kon vertellen, is het feit dat mijn haar na een wasbeurt wat wegheeft van een struik brandnetels in een emmer chloor. Het heeft dus serieuze treatment nodig. “your hair is very damaged.” Joh. Een Roemeen met een peroxide geblondeerd haar en twee wratten op haar kin probeert er doorheen te raggen. Ze besluit een heleboel conditioner in mijn haar te gooien en me voor tien minuten onder de droogkap te gooien, inclusief badmuts. De tien minuten werden er twintig, twintig werden er veertig en veertig minuten werd een uur. Rachel en Nilay, mijn lotgenoten in deze heftige strijd, waren in de buurt en ik belde ze. “Ja, ik zit al een uur onder die kutkap.”
Rachel kwam als een gek naar de kapperszaak om de vrouw te vragen of ze mee eventueel vergeten waren. Nee hoor, ik kon overigens wel gelijk in de stoel komen om geknipt te worden.

Hair and sushi
Enfin. De vrouw zette een schaar in het haar en na een halfuurtje drie kwartier was de klus geklaard. De gekke vrouw ging tekeer met de föhn en uiteindelijk was het resultaat de hele rompslomp voor honderd procent waard. Afgezien van het feit dat ik had verwacht dat ik de zaak uit zou lopen als een gemuteerde poedel, zag mijn haar er voor 123 lei, rond de 30 euro, best goed uit. De laatste dag in Roemenie bestaat aan een nieuwe hairdo en afgesloten met sushi. Heerlijk.

Het zit er weer op. Morgen rond het middaguur keren we terug op vaderlands bodem. Negen enerverende dagen Roemenie, waarin we hebben gebeuld en gebikkeld, komen dan tot een einde. Het was interessant, leerzaam en de verhalen die we hebben gemaakt zien er zeer goed uit! Toch zal ik blij zijn als we weer in ons, normaal zo verafschuwde, kikkerlandje landen.

‘Nobody knew what to do with it’
Negen dagen. Waar zal ik beginnen met de opsomming? Ik heb in de dagelijkse blog veel onderwerpen kunnen aankaarten die mij dwars zaten of juist positief opvielen. Zoals het Tempohotel, het fantastische avontuur met collega Pieterescu in de Roma-dorp Vizuresti en de dagtripjes vol geschiedenislessen. Ook de minder positieve zaken werden besproken in mijn blogs.
De naweeën van het communisme, de bureaucratie van sommige instanties, corruptie en afzetterij van taxi’s.
Wat rest is dus mijn definitieve conclusie over Roemenie. Ik kwam (zeg ik eerlijk) met vooroordelen naar dit land. Tijdens mijn verblijf heb ik getracht zo objectief en positief mogelijk te zijn. Ik weigerde de propaganda van de CDA, VVD en PVV over Roemenie achterna te hobbelen, en louter op mijn eigen ervaringen en van sommige collega’s, een oordeel te vellen. Een verhaal heeft altijd twee kanten heb ik geleerd. En daar kwam ik dan ook voor. De andere kant van het verhaal.
Is de situatie in Roemenie dan toch beter dan in de kranten worden beweerd? Nee. Sorry. Ik kan het niet sugarcoaten of bedekken met de mantel der liefde. Roemenie is land waar tijd daadwerkelijk heeft stilgestaan. Dankzij het communisme voert het wantrouwen en paranoïde boventoon in dit land. En dat proef je constant. Men is bang, gedraagt zich afstandelijk en is alleen gericht op zichzelf. Roemenen willen geen contact met buitstaanders of zelf eigen landgenoten. Voor een land dat communisme inruilde voor kapitalisme is dat natuurlijk niet goed. Kapitalisme drijft op het zakendoen met andere landen, jezelf openstellen voor buitenstaanders en de durf om, te investeren in je land. “De VOC-mentaliteit”, zoals Balkenende ooit zei. In dat kader kan (lees: moet) Roemenie leren van andere Oost-Europese landen als Polen, Hongarije en Tsjechië. Ik vertrek, maar met het gevoel dat de politiek wel een punt heeft als ze beweren dat er nog (heel) veel moet gebeuren in Roemenie. “When democracy came, nobody knew what to do with it”, aldus een steeds terugkerende quote over Roemenie. Doeltreffend overigens in al zijn simpelheid.
Morgen dan maar weer terug naar het land van de eeuwige files, vergaderingen, geouwehoer op de politiek, Pauw en Witteman en DWDD. Heerlijk!

Souvenirs.

Next stop is het hotel om nieuwe bandjes te halen. Daarna naar het fietsenhuis van Sebi om nog een paar shots te maken. In dezelfde taxi naar het park. Ik ondervraag een paar mensen die langsfietsen. Ik moest wel even wachten totdat er eindelijk fietsers langskomen. Ik loop naar een Italiaans restaurant aan de overkant en vraag of ze een taxi voor mij willen bellen. Nu naar het oude gedeelte van Boekarest, Lipscani. Ik ben op zoek naar souvenirs voor mijn mensen in Nederland. Het is wel even zoeken.. Er zijn bijna geen souvenir winkels in deze stad. Weer een onderdeel dat mist, als je toeristen willen aantrekken in ieder geval. In het midden van het oude gedeelte vind ik weer de kraampjes met juwelen en snoep. Bij een souvenirwinkel in een kunststraatje koop ik asbakken. Ineens staat Kenneth met een vreemde man voor mijn neus. Ik loop een stukje met hen mee, maar verlies ze weer zodra ik een winkel inloop om iets voor mijn moeder te kopen. Een taxi vinden is duurt even, maar uiteindelijk ben ik weer in het hotel.

Het land kent grote problemen. Corruptie is dagelijkse kost, alleen noemen ze het hier geen corruptie, maar commissie. Dit excuus wordt in alle lagen toegepast. Het land wordt er niet beter van. De mysterieuze artiest hier in Boekarest wil deze problemen aankaarten en heeft hele toepasselijke sjablonen ontworpen. De De vrouwen in de stad gaan schaars en ordinair gekleed over straat, met het idee dat dit elegant is. Voor dit ‘probleem’ is de ‘slut walk’ mal ontworpen. Deze kun je door heel de stad vinden.

Maar het zijn niet alleen de oppervlakkige problemen die aan de kaak gesteld worden. Ook diepere sociale en maatschappelijke problemen worden uitgebeeld door de Roemeense Banksy. Als je kijkt naar de politiek in het land word je niet vrolijk. Hier is met humor op ingespeeld, door de president uit te beelden met een steeds kleiner wordend Roemenie met de tekst “zal niet stoppen”. Doelend op het feit dat het land langzaam naar de knoppen gaat.

De stad krijgt door deze sjablonen een nieuwe dimensie, je ziet een kant van het land waarvan je dacht dat hij niet bestond. De stille protest kant. Het enige probleem is dat ik hier niet lang meer ben en de oorsprong van deze graffiti tot de bodem kan uitzoeken.