Van elite tot trailerpark-trash

’s Middags hobbel ik met dichtgeknepen billen achter de Roemeense Roma ontwikkelingswerker, Dorian Illie, aan om te voorkomen dat ik vanachter besprongen word door Roma die mijn oorbellen willen hebben. Aan het einde van de middag vertoef ik in conservatorium in Boekarest, waar ik en collega Laura ons denken te wanen in de ouderwetse film Fame. In de gangen word her en der door groepjes muziek gespeeld, uit elke kamer van het gebouw klinkt een muzikaliteit waar je kippenvel van krijgt. ’s Avonds zitten ik en een paar collega’s tussen de oudere elite van Bucuresti te luisteren naar Vivaldi en de nationale dirigent Zambieri.

De Roemeense favela
Voorafgaand aan onze reis naar Roemenie werd mij al meerdere malen verteld dat het een land van extreme contrasten is. De grote verschillen onder de mensen zijn op het eerste gezicht overduidelijk zichtbaar, afgezien van de bosjes zwervers die door rijdende auto’s heen lopen om te bedelen. De een rijd in de nieuwste BMW met geblindeerde ruiten en de andere heeft de bumper van zijn twintig jaar auto Dacia vastgebonden met plakband. De kloven tussen de maatschappelijke ladders worden pas echt zichtbaar als je bepaalde delen of plekken in de stad gaat bezichtigen. Rond het middaguur brachten 3 taxi’s een groep westerse studenten naar de outskirts van het kleine Parijs. Het aantal zwerfhonden strijgt per lantaarnpaal, dit geldt overigens ook voor de hoeveelheid vierkante meter aan gebruikt golfplaat als materiaal om iets in je huis mee te bouwen, op straat zitten mensen doelloos voor zich uit te staren, de straten zijn bezaaid met vuilnis en de huidskleur van de mensen word hoe dieper je de achterstandswijk in gaat, des te donkerder. Ik kan het denk ik het beste vergelijken met de situatie in de Bijlmer in Amsterdam. Deze wijk word veelal bewoond door mensen van Surinaamse afkomst. Zij zijn allen bij elkaar gaan wonen. Dit geldt ook voor de Roma zigeuners. Zij zijn in vroegere tijden naar de stad gekomen in de hoop een goede baan te vinden en grof geld te gaan verdienen, zij vestigden zich allen in deze week, trouwden onderling en vandaar dat het vandaag de dag gedomineerd word door deze minderheid in de bevolking. We zijn te gast bij The Alternative Education Club. Deze ‘stichting’ is jaren geleden opgericht om de Roma-kinderen in de armste buurt van de stad een kans te geven toch iets van hun leven te kunnen maken. Achter de school torenen de hoge betonnen flats boven de bomen uit. Geen ramen, schotels, grijze massa en niets dat ook maar enige hoop uitstraalt. We krijgen een documentaire van de CNN te zien over de wijk en meteen word ons duidelijk waarom het voor ons westerse Europeanen niet veilig is om gezellig in die straten te benen te strekken. Op de club krijgen de leerlingen bijscholing, naschoolse opvang en tijdverdrijf in de trant van sport. Dorian verteld ons dat de redenen dat veel van deze studenten een leerachterstand hebben vanwege persoonlijke omstandigheden. Van sommige kinderen zitten de ouders in de gevangens, zijn ze zelf misbruikt of vinden de ouders educatie is nutteloze bezigheid. Dorian zegt dat zij steeds meer successen boeken als het gaat om het vertrouwen van de ouders van de kinderen te winnen. Toen zij hier een aantal jaar geleden begonnen, vertrouwde niemand in de buurt de mensen of de school.

Dapper dat we zijn, besluiten we samen met Dorian maximaal tien minuten langs de rand van de daadwerkelijk Ghetto te willen lopen. We nemen niks mee, mogen niet wijzen of staren, lopen dicht bij elkaar en ik maak foto’s van onder mijn jas als ik denk dat niemand kijkt. Terwijl we lopen, blijkt later, zijn we getuige van een zeldzaam fenomeen. De traditionele begrafenisstoet. Er rijd een constant toeterende auto voorop, die de stoet aankondigt, daarachter rijd een witte vrachtwagen waarvan de klep van de laadbak open staat. Er ligt een koffer in, die open schijnt te zijn. Mensen buigen zich over het dode lichaam en roepen. Achter de auto met de overledene erin, rijden auto’s met witte sjaals en posters van de man in de koffer op de ruiten geplakt in een stevig tempo over straat.

Elite a la Musica
’s Middags ga ik met mijn medestudent Laura mee naar het conservatorium van Boekarest om te genieten van jonge, subtiele, lieve en in de bloei van hun leven, studenten die genieten van het muziek maken. In de avond betreden wij een compleet andere wereld dan de aftandse bende waarin ik me aan het begin van de middag bevond. Vrouwen met bontjassen, hoge hakken, mooie hoeden, mantelpakjes en chique tasjes nemen plaats in het auditorium. Het radio orkest met violen, cello, trompet, klarinet, dwarsfluit, allerlei mooie instrumenten maakte het een orgasme voor de oren. Ondanks het feit dat de doelgroep en het publiek voor oudere mensen was, kon je zien dat zij van een goed pensioen genoten. Hier zou een Roma uit de ghetto niet binnen hoeven komen

PS. Om taxi-journalistiek (jargon van onze docent Rob Freijssen) te voorkomen besloten Laura en ik expres te voet verdwaald te raken in Boekarest.
PPS. Foto’s volgen