Onze tourguide van vandaag trekt mijn aandacht. En terecht. De 47-jarige Ela is schat van informatie voor de geschiedenisliefhebber. Ze groeide twintig jaar geleden op in de communistische tijdperk onder Ceausescu,, maar leeft tegenwoordig in democratisch Boekarest. Met haar Duitse roots maakte zij, en haar aristocratische familie, kennis met bijna alle Oost-Europese dictatuurschappen van het de laatste eeuw. Van Nazi-Hitler tot de al eerder genoemde kameraad Ceausescu, ze is de tourguide bij uitstek om je iets bij te brengen over het leven in Roemenie van de afgelopen halve eeuw.
“Hoe ik het verschil ervaar tussen opgroeien in het communisme en de kinderen die ik nu zie opgroeien? …..Haha, heel verschillend”, zegt Ela terwijl ze geniet van een binnenpretje. Terwijl we de binnenstad van Klein Parijs verkennen komt de wetenschappelijke onderzoekster met een uitleg. “Vroeger toen ik opgroeide waren we als familie veel closer met elkaar. Met het gezin deden we veel meer gezamenlijke dingen zoals eten, radio luisteren en samen buitenspelen. Nu merk ik dat veel kinderen leven als individu’s. Veel minder onderneemt het gezin nog gezamenlijke activiteiten. Dat heeft natuurlijk te maken met de wereld waarin we nu leven, maar daar zit ook een stukje geschiedenis aan vast. In het communisme werd er veel minder aandacht besteed aan kinderen”. Vreemd kijk ik op, want ik was in de veronderstelling dat kinderen, net als in Nazi-tijdperk (zie; Hitlerjugend), een belangrijke centrale rol innam. “No, do never do that!” De toon van het gesprek verandert abrupt door mijn verkeerde aanname. “Wrong. In het communisme in Roemenie werd er veel minder aandacht besteed aan de kinderen. En dat is wat je nu ziet in de maatschappij”. De inmiddels weer tot rust gekomen Ela neemt een korte pauze om haar slotzin zorgvuldig te formuleren. “In hun optiek is er niks aan de hand, sterker nog; zo zonder veel familiare contact werden ze immers zelf ook grootgebracht.” The children from the Ceausescu-period are the parents from today.”
”Communistisch” Roemenië, ”democratische” Boedapest! Wat naief en burgerlijk geschreven. Precies zo wil de Roemeense ( en wereldwijde ) bourgeoisie het zien. ”Communisme” maakte Roemenië kapot, kapitalisme brengt het democratie en welvaart, zo schrijven de burgerlijke kranten.
Het ”communistische” tijdperk, laat me niet lachen! Er is nooit een communistisch tijdperk geweest, nooit was Roemenië een socialistische staat, laat staan dat de arbeiders er de baas waren. Stalinistisch Roemenië was juist zeer anticommunistisch, chauvinistisch en conservatief.
Ceausescu was een nationalist, iemand die zich geen communist mag noemen. Zijn regime was conservatief ( anti-scheiding, anti-abortus, anti-homoseksualiteit ) en zeer gericht op de Roemeense familie. Niets marxistisch of leninistisch was te vinden in het stalinistische Roemenië.
Toch worden kinderen in Roemenië opgevoed als anticommunisten. Ze moeten het ”communisme” haten omdat het ”communisme” zogenaamd Roemenië tussen 1948 en 1989 bestuurde. Zo wil de bourgeoisie de jongeren afleiden van hun eigen neoliberale ramppolitiek. Ondanks 21 jaar democratie en vrijheid, blijft Roemenië een arm land dankzij kapitalistisch wanbeleid.